Những căn nhà mới khang trang hơn tại xã Luận Thành.
Những ngày cuối thu, con đường bê tông dẫn vào xã Luận Thành (huyện Thường Xuân) tấp nập tiếng nói cười. Dọc hai bên là những ngôi nhà mới mái ngói đỏ tươi, tường sơn sáng màu, vườn cây xanh tốt. Ít ai còn nhận ra nơi đây từng là một vùng nghèo của huyện. Sự đổi thay bắt đầu khi Chỉ thị số 22-CT/TU được triển khai đồng bộ, trở thành “đòn bẩy” quan trọng trong công tác giảm nghèo và an sinh xã hội của địa phương.
Tại thôn Sơn Minh, căn nhà mới của ông Phạm Văn Quyết và bà Lê Thị Tiến là một trong hàng chục căn nhà được hỗ trợ xây dựng trong năm 2024. Trước đây, căn nhà cũ của họ nằm ở vùng trũng thấp, mái tôn rỉ sét, tường nứt nẻ, mỗi mùa mưa lại ngập nước. “Có hôm mưa to, hai vợ chồng chỉ biết ngồi canh nước, sợ nhà sập", ông Quyết kể.
Năm 2024, gia đình ông được hỗ trợ 80 triệu đồng theo Chỉ thị 22-CT/TU để xây nhà mới. Hàng xóm, con cháu cùng góp công, góp vật liệu, ngôi nhà khang trang hoàn thiện vào tháng 4/2025. “Có nhà vững vàng rồi, mình yên tâm làm ăn. Mưa gió cũng không lo như trước", bà Tiến chia sẻ.
Cũng tại thôn Sơn Minh, bà Lê Thị Ngấn (67 tuổi) – người phụ nữ góa chồng nhiều năm – đã có ngôi nhà mới kiên cố sau nhiều năm sống trong căn nhà tạm bợ. Ngôi nhà cũ của bà lợp tôn mỏng, tường đất bong tróc, mùa mưa nước tràn vào, mùa nắng oi bức. “Có đêm mưa lớn, tôi thức trắng vì sợ nước ngập tràn vào nhà", bà nhớ lại.
Nhờ chính sách hỗ trợ của tỉnh, bà được cấp 80 triệu đồng cùng sự giúp đỡ của Hội Phụ nữ và bà con. Ngôi nhà mới rộng rãi, nền cao, mái ngói đỏ, tường gạch chắc chắn. “Mưa gió cũng không sợ, con cháu về thăm có chỗ ở tử tế. Tôi biết ơn lắm", bà xúc động nói.
Theo ông Trần Văn Anh, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã Luận Thành, để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, xã đã rà soát kỹ từng hộ nghèo, hộ cận nghèo và các trường hợp khó khăn về nhà ở. Trên cơ sở đó, địa phương phối hợp Mặt trận, các đoàn thể vận động nguồn lực xã hội hóa, huy động doanh nghiệp, cá nhân, con em xa quê đóng góp. “Chỉ thị 22-CT/TU là chủ trương nhân văn, giúp người nghèo có nơi ở ổn định, yên tâm lao động. Ở Luận Thành, việc xóa nhà tạm không chỉ là nhiệm vụ của chính quyền, mà là trách nhiệm và nghĩa tình của cả cộng đồng", ông Trần Văn Anh chia sẻ.
Chỉ sau hai năm sáp nhập hai xã Luận Thành và Xuân Cao, công tác giảm nghèo và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương đã có bước tiến rõ rệt. Tại khu vực Xuân Cao trước đây, tổng giá trị sản xuất tăng từ 106 tỷ đồng năm 2014 lên 237 tỷ đồng vào tháng 9/2024, thu nhập bình quân đầu người đạt 46 triệu đồng/năm. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm còn 6,34%, đời sống người dân ngày càng ổn định. Ở khu vực Luận Thành cũ, nếu như năm 2023 xã còn 221 hộ nghèo và 857 hộ cận nghèo, thì đến cuối năm 2024, số hộ nghèo giảm còn 158, hộ cận nghèo còn 783.
Cùng với việc hỗ trợ nhà ở, xã Luận Thành còn kết hợp thực hiện Chỉ thị 22-CT/TU với chương trình giảm nghèo đa chiều, gắn hỗ trợ nhà ở với phát triển sinh kế. Hàng chục mô hình trồng keo lai, chăn nuôi bò sinh sản, gà thả đồi, trồng dưa vàng Kim Hoàng hậu được mở rộng. Ông Nguyễn Văn Hải, Bí thư Đảng ủy xã, cho biết: “Người dân chỉ thực sự thoát nghèo khi có việc làm và thu nhập ổn định. Vì vậy, sau khi xây nhà, xã tổ chức tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ vốn vay và hướng dẫn sản xuất theo hướng hàng hóa. Nhiều hộ đã thoát nghèo bền vững, có hộ còn vươn lên khá giả".
Hiện toàn xã đã có hơn 70% hộ nghèo tham gia mô hình sản xuất nông - lâm kết hợp, trong đó nhiều hộ trẻ ứng dụng công nghệ số trong nông nghiệp, quản lý tưới tiêu tự động và quảng bá nông sản trên mạng xã hội. Nhờ đó, kinh tế hộ được cải thiện, người dân chủ động hơn trong phát triển sản xuất.
Mô hình như “Phụ nữ giúp nhau thoát nghèo” tại Thanh Hóa
Không chỉ hỗ trợ vật chất, chính quyền và các đoàn thể còn quan tâm thay đổi nhận thức của người dân, yếu tố được coi là cốt lõi của giảm nghèo bền vững. Nhiều mô hình như “Phụ nữ giúp nhau thoát nghèo”, “Thanh niên khởi nghiệp”, “Ngân hàng bò”, “Tổ tiết kiệm và vay vốn” được triển khai rộng khắp. Các phong trào “Giúp nhau xây nhà kiên cố”, “Thôn không còn hộ nghèo” đã trở thành nét đẹp trong đời sống cộng đồng.
Theo bà Nguyễn Thị Dung, Chủ tịch Hội Phụ nữ xã, “khi có ngôi nhà vững chãi, phụ nữ nghèo tự tin hơn để làm ăn, nuôi con học hành. Hội không chỉ giúp xây nhà mà còn dạy nghề, tạo việc làm, giúp chị em phát triển kinh tế gia đình".
Những kết quả bước đầu ở Luận Thành cho thấy hiệu quả rõ rệt của Chỉ thị số 22-CT/TU. Không chỉ mang lại mái ấm cho người nghèo, chủ trương này còn giúp thay đổi tư duy, củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, đồng thời khơi dậy tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.
Trong thời gian tới, chính quyền xã tiếp tục phấn đấu không còn hộ ở nhà tạm, nhà dột nát vào năm 2025, đồng thời duy trì và nhân rộng các mô hình sinh kế hiệu quả. Cùng với đó, xã đẩy mạnh chuyển đổi số trong nông thôn mới, hỗ trợ người dân áp dụng công nghệ trong sản xuất, tiêu thụ nông sản và quản lý đời sống.
Từ những ngôi nhà mới ở Luận Thành, có thể thấy rõ ý nghĩa thiết thực của Chỉ thị số 22-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa. Đây không chỉ là chính sách an sinh xã hội, mà còn là giải pháp cụ thể giúp người dân ổn định cuộc sống, từng bước thoát nghèo, hướng tới phát triển bền vững./.
