Truyền thông và chuyển đổi số - đòn bẩy giảm nghèo bền vững tại các vùng cao, dân tộc thiểu số.
Xác định giảm nghèo là nhiệm vụ trọng tâm, những năm qua, xã Văn Chấn triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nâng cao đời sống người dân. Trong đó, thông tin, truyền thông được xem là "chìa khóa" giúp thay đổi tư duy, khơi dậy tinh thần tự lực trong phát triển kinh tế.
Để thực hiện hiệu quả mục tiêu giảm nghèo, địa phương xác định yếu tố then chốt là thay đổi tư duy sản xuất, xóa bỏ tâm lý trông chờ, ỷ lại. Người dân cần chủ động phát huy nội lực, mạnh dạn lựa chọn mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện tự nhiên và khả năng của gia đình. Trên cơ sở đó, công tác tuyên truyền về giảm nghèo được xã triển khai thường xuyên, liên tục, với nhiều hình thức linh hoạt, phù hợp thực tiễn.
Tại Văn Chấn, truyền thông trực tiếp vẫn là kênh chủ lực. Nội dung giảm nghèo được lồng ghép trong các hội nghị, buổi sinh hoạt của các hội, đoàn thể, các cuộc họp thôn; đồng thời phát huy hiệu quả hệ thống loa truyền thanh cơ sở để chuyển tải kịp thời chủ trương, chính sách của Nhà nước đến từng hộ dân. Cách làm này giúp thông tin trở nên gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Song song, địa phương đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, tận dụng các nền tảng số như Zalo, fanpage để truyền tải thông tin về chính sách hỗ trợ, vay vốn ưu đãi, mô hình sản xuất hiệu quả hay lịch tập huấn kỹ thuật. Đây là bước chuyển đáng kể, giúp người dân tiếp cận thông tin nhanh hơn, tiết kiệm thời gian và chi phí.
Tại thôn Thác Hoa, công tác truyền thông về giảm nghèo được triển khai sâu sát đến từng hộ dân. Thông qua các cuộc họp thôn và sinh hoạt hội, đoàn thể, người dân không chỉ được phổ biến chính sách mà còn được định hướng lựa chọn mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu và tập quán canh tác. Nhờ nắm bắt đúng thông tin, nhiều hộ đã mạnh dạn thay đổi phương thức sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập.
Thực tế cho thấy, truyền thông tại Văn Chấn không dừng ở việc "nói cho biết", mà hướng đến "dẫn đường" cho hành động. Các thông tin về y tế, giáo dục, việc làm, xuất khẩu lao động hay an sinh xã hội được phổ biến thường xuyên, dễ hiểu. Nhờ đó, nhiều hộ dân chủ động vay vốn, đầu tư sản xuất, cải thiện đời sống.
Cùng với truyền thông, chuyển đổi số được xác định là hướng đi quan trọng để nâng cao hiệu quả giảm nghèo. Việc ứng dụng công nghệ trong quản lý, kết nối thị trường giúp người dân tiếp cận nhanh hơn với cơ hội phát triển kinh tế. Các mô hình sản xuất nông nghiệp cũng từng bước áp dụng tiến bộ khoa học – công nghệ, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
Những chuyển biến này được phản ánh qua các chỉ số cụ thể:
Năm 2025, thu nhập bình quân đầu người của xã đạt khoảng 50 triệu đồng mỗi năm; 28 thôn đạt chuẩn nông thôn mới, một thôn đạt chuẩn kiểu mẫu. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 64,5%, trong đó lao động có bằng cấp, chứng chỉ chiếm 36,2%. Hơn 2.130 lao động được giải quyết việc làm, với trên 1.000 người chuyển dịch sang lĩnh vực phi nông nghiệp.
Giai đoạn 2025–2030, xã Văn Chấn đặt mục tiêu phát triển toàn diện với 17 chỉ tiêu chủ yếu và ba khâu đột phá. Trong đó, truyền thông và chuyển đổi số tiếp tục được xác định là nền tảng, gắn với phát triển nông nghiệp hữu cơ, bảo vệ môi trường và xây dựng nông thôn mới bền vững.
Địa phương tập trung tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng chuyên canh, phát triển các sản phẩm chủ lực như lúa hữu cơ, ngô nếp, rau an toàn, cây ăn quả, quế đặc sản. Người dân được khuyến khích ứng dụng khoa học công nghệ, sử dụng phân vi sinh, hệ thống tưới tiết kiệm, công nghệ chế biến nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.
Hiện xã có 5 cơ sở chế biến nông sản hữu cơ và xây dựng được các mô hình liên kết chuỗi giá trị với 17 hợp tác xã, 71 tổ hợp tác và 45 doanh nghiệp, tạo việc làm ổn định cho trên 2.000 lao động. Bên cạnh đó, du lịch nông thôn gắn với nông nghiệp hữu cơ và trải nghiệm sản xuất đang mở ra hướng phát triển mới, góp phần đa dạng hóa sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.
Từ truyền thông đến chuyển đổi số, Văn Chấn đang từng bước thay đổi cách tiếp cận giảm nghèo, từ hỗ trợ sang trao quyền, từ bị động sang chủ động. Khi thông tin được "phủ sóng", cơ hội phát triển cũng đến gần hơn với người dân vùng cao, giúp cải thiện đời sống người dân và Văn Chấn đạt được mục tiêu giảm nghèo bền vững đặt ra.
