Hạ tầng số mở lối tri thức, thu hẹp khoảng cách thông tin

Trong kỷ nguyên số, nhiều cộng đồng có nguy cơ bị tụt hậu vì thiếu kết nối Internet và các nền tảng số. Vì thế, phát triển hạ tầng kết nối số cũng chính là đầu tư cho việc nâng cao khả năng tiếp cận thông tin, tri thức, cơ hội và dịch vụ cho người dân, nhất là người dân ở các vùng còn nhiều khó khăn.

Để giảm thiểu thiếu hụt thông tin cho người dân, chương trình quốc gia giảm nghèo bền vững đã đặt mục tiêu 90% hộ nghèo, hộ cận nghèo có nhu cầu được tiếp cận, sử dụng các dịch vụ viễn thông, Internet.

Trên thực tế, thời gian qua, các địa phương trên cả nước đã chú trọng phát triển hạ tầng số phục vụ hoạt động kinh tế xã hội, góp phần thúc đẩy tăng trưởng trên địa bàn. 

Theo Bộ KH&CN, những năm gần đây, Việt Nam đã có những bước tiến mạnh mẽ trong thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, Việt Nam cũng đã hình thành hạ tầng số hiện đại với tỷ lệ phủ sóng 5G trên 90% dân số. Nhiều chương trình đào tạo nhân lực, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số và phổ cập kỹ năng số cho người dân cũng đang được tích cực triển khai.

Phát triển hạ tầng số không đơn thuần là đầu tư vào công nghệ viễn thông mà còn là việc đầu tư để nâng cao khả năng cung cấp thông tin, tri thức cùng các dịch vụ thiết yếu cho người dân.

Theo Lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa, hành trình hướng tới tăng trưởng hai con số của Khánh Hòa sẽ không chỉ dựa vào việc mở rộng quy mô, mà phải dựa trên nền tảng của khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Với định hướng đưa kinh tế số đóng góp từ 30% đến 35% GRDP vào năm 2030, Khánh Hòa xác định phải giải quyết đồng bộ các bài toán nền tảng, đặc biệt là về hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu, trung tâm dữ liệu lớn và các khu công nghệ số tập trung.

Đến nay, mạng cáp quang băng rộng đã phủ tới 99% thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh; mạng 4G phủ sóng 100% dân số và mạng 5G đạt 98% dân số với 3.776 trạm phát sóng. Tỉnh cũng đang vận hành đồng bộ Trung tâm điều hành thông minh (IOC), nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu cấp tỉnh (LGSP) cùng hệ thống giám sát an toàn thông tin SOC kết nối với Trung tâm Dữ liệu quốc gia.

Theo định hướng đến năm 2030, Khánh Hòa sẽ phát triển hạ tầng số tiên tiến với dung lượng lớn, băng thông rộng, đồng thời từng bước làm chủ và ứng dụng hiệu quả các công nghệ chiến lược như AI, IoT, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, chuỗi khối, bán dẫn, 5G, 6G và thông tin vệ tinh. Tỉnh đặt mục tiêu 100% người dùng có khả năng tiếp cận cáp quang tốc độ từ 1Gb/s trở lên và 5G phủ sóng toàn dân.

Tại Đà Nẵng, hạ tầng số cũng đang được đầu tư theo hướng trở thành nền tảng cho chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng Trần Ngọc Thạch, quy hoạch và phát triển hạ tầng số là giải pháp chiến lược nhằm tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương.

Hiện Đà Nẵng là một trong những trung tâm kết nối viễn thông quốc tế quan trọng của Việt Nam. Thành phố sở hữu trạm cáp quang biển Hòa Hải - điểm kết nối của các tuyến cáp quốc tế APG và SWM-3 với tổng dung lượng truyền dẫn lên tới 54,8 Tbps. Bên cạnh đó, trạm cập bờ cáp quang biển thứ hai đang được triển khai, góp phần nâng cao năng lực kết nối quốc tế và bảo đảm an toàn hạ tầng viễn thông.

Đà Nẵng là địa phương dẫn đầu cả nước về tốc độ truy cập 5G.

Theo nền tảng đo kiểm i-Speed, tốc độ băng thông trung vị mạng 5G tại đây đạt khoảng 609 Mbps. Mạng 5G hiện đã phủ sóng rộng khắp, riêng mạng Viettel đã tiếp cận khoảng 90% khu vực dân cư.

Thực tiễn cho thấy, khi hạ tầng số được mở rộng, các dịch vụ công trực tuyến, thông tin về an sinh xã hội, giáo dục, y tế, bảo hiểm hay các chương trình hỗ trợ phát triển có thể đến với người dân nhanh hơn, thuận tiện hơn và minh bạch hơn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để người dân tiếp cận cơ hội học tập, việc làm, sản xuất kinh doanh và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, đầu tư cho hạ tầng kết nối số không chỉ là đầu tư cho công nghệ mà còn là đầu tư cho con người. Mỗi điểm phủ sóng mới, mỗi tuyến cáp quang được kéo tới vùng sâu, vùng xa đều góp phần mở rộng cánh cửa tiếp cận tri thức, thu hẹp khoảng cách phát triển và hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo bền vững trong thời đại số.