Xã vùng cao của Thanh Hóa ngày càng phát triển nhờ CTMTQG về giảm nghèo bền vững.
Kết quả và định hướng giảm nghèo giai đoạn 2021 - 2024
Theo kết quả rà soát, đến cuối năm 2024, tỷ lệ nghèo đa chiều toàn tỉnh Thanh Hoá còn 6,52%, tương ứng 66.538 hộ, giảm 2,57% so với năm 2023. Trong đó, tỷ lệ hộ nghèo còn 2,02% (20.660 hộ) và hộ cận nghèo là 4,5% (45.878 hộ). Bình quân giai đoạn 2022 - 2024, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm 1,58%/năm, vượt chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX và Quyết định 652/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Đáng chú ý, tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số giảm từ 14,75% năm 2023 xuống còn 8,32% năm 2024, mức giảm gấp đôi chỉ tiêu đề ra. Đây là minh chứng cho hiệu quả của chính sách đặc thù hỗ trợ vùng khó khăn, vùng dân tộc và miền núi, nơi người dân chủ yếu sống bằng nông - lâm nghiệp.
Song song với chính sách trợ giúp trực tiếp, Thanh Hóa tập trung phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội, coi đây là nền tảng để người dân có điều kiện vươn lên. 100% xã nghèo, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển, hải đảo đã được hỗ trợ đầu tư hạ tầng liên kết vùng. Các tuyến đường giao thông nông thôn, công trình nước sạch, trường học, trạm y tế được cải tạo, nâng cấp, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất, giao thương hàng hóa và nâng cao chất lượng dịch vụ xã hội cơ bản.
Từ năm 2021 đến nay, toàn tỉnh đã triển khai hơn 950 mô hình, dự án giảm nghèo thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia, tập trung hỗ trợ phát triển sản xuất, nâng cao năng lực sinh kế. Trên 80% lao động nghèo có khả năng lao động được hỗ trợ tập huấn kỹ thuật, tư vấn nghề nghiệp và kết nối việc làm; khoảng 12.000 lao động nghèo, cận nghèo được giới thiệu việc làm thành công.
Các chính sách an sinh xã hội tiếp tục được triển khai hiệu quả. 100% hộ nghèo, cận nghèo được cấp thẻ bảo hiểm y tế; ngân sách địa phương hỗ trợ thêm 15–20% mức đóng bảo hiểm cho hộ cận nghèo. Tỷ lệ trẻ em thuộc hộ nghèo, cận nghèo đi học đúng độ tuổi đạt trên 98,4%. Đến hết năm 2024, có 9.509 hộ nghèo, hộ cận nghèo được hỗ trợ xây mới hoặc sửa chữa nhà ở an toàn, ổn định, có khả năng chống chịu thiên tai.
Đặc biệt, việc thực hiện Chỉ thị số 22-CT/TU ngày 30/3/2024 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa về "Cuộc vận động hỗ trợ xây dựng nhà ở cho hộ nghèo, hộ chính sách, hộ khó khăn về nhà ở giai đoạn 2024 - 2025" đã tạo chuyển biến rõ rệt. "Quỹ vì người nghèo" các cấp đã huy động hơn 226 tỷ đồng, hỗ trợ xây mới và sửa chữa 2.896 nhà Đại đoàn kết, trị giá hơn 157 tỷ đồng; đồng thời vận động các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đóng góp hơn 260 tỷ đồng hỗ trợ công trình dân sinh, sản xuất và sinh kế cho người dân.
Công tác giảm nghèo không chỉ dừng ở hỗ trợ vật chất mà còn hướng đến nâng cao năng lực tự thân của người dân. Các địa phương đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển kinh tế hộ và hợp tác xã, nhân rộng các mô hình "thoát nghèo bền vững" như trồng rừng kinh tế, nuôi bò sinh sản, phát triển du lịch cộng đồng. Thu nhập bình quân vùng dân tộc thiểu số đạt 44,4 triệu đồng/người/năm, tuy chưa đạt mục tiêu 66 triệu đồng nhưng thể hiện nỗ lực lớn trong điều kiện hạ tầng, nguồn lực còn hạn chế.
Với quyết tâm của toàn hệ thống chính trị và sự đồng lòng của người dân, Thanh Hóa đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo nhanh, bền vững,
Một số giải pháp trọng tâm trong thời gian tới
Bước sang năm 2025, Thanh Hóa xác định mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân từ 1,5% trở lên, hộ nghèo là đồng bào dân tộc thiểu số giảm tối thiểu 3%, hướng tới giảm nghèo đa chiều, bao trùm và bền vững. Để đạt được mục tiêu này, tỉnh tập trung triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp sau:
Một là, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về giảm nghèo, rà soát, sửa đổi và bổ sung các văn bản hướng dẫn không còn phù hợp; đẩy nhanh tiến độ giải ngân, đảm bảo nguồn lực được phân bổ đúng mục tiêu, đúng đối tượng.
Hai là, bố trí đầy đủ vốn đối ứng của địa phương, đồng thời lồng ghép nguồn lực từ các chương trình khác như xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế tập thể, đào tạo nghề, an sinh xã hội và chuyển đổi số nông nghiệp để tạo tác động lan tỏa.
Ba là, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác giảm nghèo ở cấp xã, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số; tăng cường tập huấn kỹ năng quản lý dự án, điều phối nguồn lực và hướng dẫn người dân xây dựng kế hoạch sản xuất.
Bốn là, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và cộng đồng dân cư trong giám sát, vận động xã hội hóa và nhân rộng mô hình hiệu quả. Công tác giảm nghèo được coi là trách nhiệm chính trị của từng địa phương, gắn với tiêu chí thi đua và đánh giá cán bộ hằng năm.
Năm là, chú trọng hỗ trợ sinh kế, khởi nghiệp nông thôn, phát triển kinh tế số, khuyến khích lao động nghèo đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài, mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản, nâng cao năng lực sản xuất và tiêu chuẩn hàng hóa nông nghiệp.
Với quyết tâm của toàn hệ thống chính trị và sự đồng lòng của người dân, Thanh Hóa đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo nhanh, bền vững, hướng tới xây dựng một xã hội công bằng, bao trùm, nơi mọi người dân đều có cơ hội vươn lên, ổn định cuộc sống và phát triển lâu dài.
